{"id":378,"date":"2025-05-24T11:57:08","date_gmt":"2025-05-24T11:57:08","guid":{"rendered":"https:\/\/psychogenogramy.com\/?p=378"},"modified":"2025-07-04T14:38:46","modified_gmt":"2025-07-04T14:38:46","slug":"filozofia-umyslu-jak-swiadomosc-spotyka-materie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/psychogenogramy.com\/en\/filozofia-umyslu-jak-swiadomosc-spotyka-materie\/","title":{"rendered":"Filozofia umys\u0142u \u2013 jak \u015bwiadomo\u015b\u0107 spotyka materi\u0119"},"content":{"rendered":"<p class=\"has-medium-font-size\">Filozofia umys\u0142u to dzia\u0142 filozofii zajmuj\u0105cy si\u0119 natur\u0105 umys\u0142u, \u015bwiadomo\u015bci oraz relacj\u0105 mi\u0119dzy procesami psychicznymi a fizycznym cia\u0142em, zw\u0142aszcza m\u00f3zgiem. Jej centralne pytania brzmi\u0105: <strong>Czym jest umys\u0142? Jak powstaje \u015bwiadomo\u015b\u0107? Czy my\u015bli mo\u017cna sprowadzi\u0107 do proces\u00f3w biologicznych?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\">Ju\u017c w staro\u017cytno\u015bci my\u015bliciele, tacy jak Platon czy Arystoteles, rozwa\u017cali natur\u0119 duszy i my\u015blenia. Jednak prawdziwy rozw\u00f3j tej dziedziny nast\u0105pi\u0142 w epoce nowo\u017cytnej. <strong>Ren\u00e9 Descartes<\/strong> sformu\u0142owa\u0142 s\u0142ynny dualizm: cia\u0142o i umys\u0142 to dwa odr\u0119bne byty \u2013 jeden materialny, drugi niematerialny. Problemem dualizmu by\u0142o jednak to, <strong>jak te dwa \u015bwiaty mog\u0105 na siebie wp\u0142ywa\u0107<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\">Wsp\u00f3\u0142czesna filozofia umys\u0142u cz\u0119sto przyjmuje stanowiska materialistyczne \u2013 zak\u0142ada, \u017ce umys\u0142 i \u015bwiadomo\u015b\u0107 s\u0105 efektem dzia\u0142ania m\u00f3zgu. Jednym z najwa\u017cniejszych zagadnie\u0144 jest <strong>&#8222;trudny problem \u015bwiadomo\u015bci&#8221;<\/strong> \u2013 jak subiektywne prze\u017cycia (tzw. qualia) mog\u0105 wynika\u0107 z obiektywnych proces\u00f3w neurobiologicznych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\">Pojawi\u0142y si\u0119 tak\u017ce inne teorie, jak <strong>funkcjonalizm<\/strong> (umys\u0142 to funkcja przetwarzania informacji, niezale\u017cnie od fizycznej formy) czy <strong>panpsychizm<\/strong> (wszystkie elementy rzeczywisto\u015bci zawieraj\u0105 pewien pierwiastek \u015bwiadomo\u015bci).<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Filozofia umys\u0142u to dzia\u0142 filozofii zajmuj\u0105cy si\u0119 natur\u0105 umys\u0142u, \u015bwiadomo\u015bci oraz relacj\u0105 mi\u0119dzy procesami psychicznymi a fizycznym cia\u0142em, zw\u0142aszcza m\u00f3zgiem. Jej centralne pytania brzmi\u0105: Czym jest umys\u0142? Jak powstaje \u015bwiadomo\u015b\u0107? Czy my\u015bli mo\u017cna sprowadzi\u0107 do proces\u00f3w biologicznych? Ju\u017c w staro\u017cytno\u015bci my\u015bliciele, tacy jak Platon czy Arystoteles, rozwa\u017cali natur\u0119 duszy i my\u015blenia. Jednak prawdziwy rozw\u00f3j tej&#8230;<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":180,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_kad_post_transparent":"","_kad_post_title":"","_kad_post_layout":"","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"","_kad_post_vertical_padding":"","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false,"_kad_post_classname":"","footnotes":""},"categories":[43],"tags":[],"class_list":["post-378","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-psychologia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/psychogenogramy.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/378","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/psychogenogramy.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/psychogenogramy.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/psychogenogramy.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/psychogenogramy.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=378"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/psychogenogramy.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/378\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":538,"href":"https:\/\/psychogenogramy.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/378\/revisions\/538"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/psychogenogramy.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/180"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/psychogenogramy.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=378"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/psychogenogramy.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=378"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/psychogenogramy.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=378"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}