{"id":340,"date":"2025-05-24T11:44:07","date_gmt":"2025-05-24T11:44:07","guid":{"rendered":"https:\/\/psychogenogramy.com\/?p=340"},"modified":"2025-07-04T14:40:08","modified_gmt":"2025-07-04T14:40:08","slug":"behawioryzm-w-psychologii-krotki-przeglad","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/psychogenogramy.com\/en\/behawioryzm-w-psychologii-krotki-przeglad\/","title":{"rendered":"Behawioryzm w psychologii \u2013 kr\u00f3tki przegl\u0105d"},"content":{"rendered":"<p class=\"has-theme-palette-1-color has-text-color has-link-color has-medium-font-size wp-elements-e41f17d9defe0db834d35c307732c55d\">Behawioryzm to jedno z najwa\u017cniejszych podej\u015b\u0107 w historii psychologii, kt\u00f3re zrewolucjonizowa\u0142o spos\u00f3b my\u015blenia o ludzkim zachowaniu. Powsta\u0142 na pocz\u0105tku XX wieku jako reakcja na introspekcyjne metody badawcze i subiektywne analizy umys\u0142u. Jego g\u0142\u00f3wnym za\u0142o\u017ceniem jest to, \u017ce psychologia powinna zajmowa\u0107 si\u0119 jedynie obserwowalnym zachowaniem, a nie wewn\u0119trznymi prze\u017cyciami psychicznymi, kt\u00f3rych nie da si\u0119 obiektywnie zmierzy\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-theme-palette-1-color has-text-color has-link-color has-medium-font-size wp-elements-342ffc08f2687671a5defce16e4de175\">Za ojca behawioryzmu uznaje si\u0119 <strong>Johna B. Watsona<\/strong>, kt\u00f3ry w 1913 roku opublikowa\u0142 manifest pod tytu\u0142em <em>Psychologia z punktu widzenia behawiorysty<\/em>. Twierdzi\u0142 on, \u017ce ludzkie zachowanie jest wyuczone i mo\u017ce by\u0107 kszta\u0142towane przez \u015brodowisko, a psychologia powinna d\u0105\u017cy\u0107 do przewidywania i kontrolowania zachowania.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-theme-palette-1-color has-text-color has-link-color has-medium-font-size wp-elements-105911a839257602ac23f1eb39663be4\">Kolejnym wa\u017cnym przedstawicielem nurtu by\u0142 <strong>B.F. Skinner<\/strong>, tw\u00f3rca teorii warunkowania sprawczego. Skinner bada\u0142, jak nagrody i kary wp\u0142ywaj\u0105 na utrwalanie si\u0119 konkretnych reakcji. Uwa\u017ca\u0142, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzkiego zachowania mo\u017cna wyja\u015bni\u0107 za pomoc\u0105 prostych mechanizm\u00f3w uczenia si\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-theme-palette-1-color has-text-color has-link-color has-medium-font-size wp-elements-16b5f6c2c02ea7ae577dbb4ac5180dde\">Behawioryzm mia\u0142 ogromny wp\u0142yw na rozw\u00f3j psychoterapii (np. terapia behawioralna), edukacji oraz psychologii zwierz\u0105t. Cho\u0107 w drugiej po\u0142owie XX wieku ust\u0105pi\u0142 miejsca bardziej holistycznym podej\u015bciom, takim jak psychologia poznawcza czy humanistyczna, jego idee wci\u0105\u017c s\u0105 obecne w praktyce terapeutycznej i nauce o uczeniu si\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Behawioryzm to jedno z najwa\u017cniejszych podej\u015b\u0107 w historii psychologii, kt\u00f3re zrewolucjonizowa\u0142o spos\u00f3b my\u015blenia o ludzkim zachowaniu. Powsta\u0142 na pocz\u0105tku XX wieku jako reakcja na introspekcyjne metody badawcze i subiektywne analizy umys\u0142u. Jego g\u0142\u00f3wnym za\u0142o\u017ceniem jest to, \u017ce psychologia powinna zajmowa\u0107 si\u0119 jedynie obserwowalnym zachowaniem, a nie wewn\u0119trznymi prze\u017cyciami psychicznymi, kt\u00f3rych nie da si\u0119 obiektywnie zmierzy\u0107&#8230;.<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":172,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_kad_post_transparent":"","_kad_post_title":"","_kad_post_layout":"","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"","_kad_post_vertical_padding":"","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false,"_kad_post_classname":"","footnotes":""},"categories":[43],"tags":[],"class_list":["post-340","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-psychologia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/psychogenogramy.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/340","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/psychogenogramy.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/psychogenogramy.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/psychogenogramy.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/psychogenogramy.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=340"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/psychogenogramy.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/340\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":544,"href":"https:\/\/psychogenogramy.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/340\/revisions\/544"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/psychogenogramy.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/172"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/psychogenogramy.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=340"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/psychogenogramy.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=340"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/psychogenogramy.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=340"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}